7 weefplanten voor weelderige en natuurlijke borders

Weefplanten worden ook wel strooiplanten genoemd. In tegenstelling tot reguliere borderplanten hebben ze geen vaste plek in de tuin. Ze zoeken hun eigen weg en mengen zich moeiteloos met andere planten. Weefplanten zijn geen uitbundige bloeiers die om aandacht schreeuwen, maar ze zijn wél belangrijk in de border. 

In dit blog leg ik je uit welke rol weefplanten hebben, wat de kenmerken van weefplanten zijn en welke planten je zou kunnen gebruiken om mee te "weven".  

Waarom heb je weefplanten nodig? 

Ik zou zeker niet willen beweren dat elke border weefplanten nodig heeft. Als je houdt van strakke borders waarin elke plant zijn eigen plekje heeft, kun je er beter niet aan beginnen. Maar hou je van spontane borders met een weelderige en natuurlijke uitstraling? Dan zijn weefplanten heel nuttig om twee redenen: 

• Weefplanten zorgen door hun structuur en spreiding voor een natuurlijker beeld. In bermen en grasland staan planten immers ook niet netjes gegroepeerd!

• Weefplanten zorgen voor eenheid. Doordat ze overal opduiken, verbinden ze, visueel, de verschillende delen van een tuin. Ze zorgen daarmee voor harmonie in je border. Ze leiden je oog als het ware langs de beplanting. 

Wat zijn weefplanten? 

Weefplanten verspreiden zichzelf door de border, via uitlopers of door zich uit te zaaien, maar zonder op een irritante manier te woekeren. Ze zoeken zelf hun weg tussen de andere vaste planten. 

Weefplanten zijn bloeiende planten die makkelijk combineren met andere planten doordat ze niet te sterk aanwezig zijn. Ze zijn vaak kleinbladig. Met hun lange stelen zorgen ze voor hoogte in de border. Ze hebben een luchtige en transparante groeiwijze. Je kunt erdoorheen kijken. Daardoor kun je ze ook vooraan  in de border planten zonder dat het zicht op de planten erachter geblokkeerd wordt. 

Let wel, dit is mijn definitie van een weefplant. Anderen rekenen ook lagere planten met lange uitlopers, zoals tuingeraniums, tot de weefplanten. Voor mij moet een plant, om als weefplant gebruikt te kunnen worden, vooral hoog en luchtig zijn. 

Voorbeelden van weefplanten

We weten nu wat weefplanten zijn en waarom we ze nodig hebben. Resteert de vraag welke planten je hiervoor kunt gebruiken. Hieronder geef ik een aantal voorbeelden. Alle planten zijn, zoals je van dit blog mag verwachten, droogtebestendig en geschikt voor zandgrond. Ik heb ze allemaal in mijn eigen tuin gehad. 

1. Althaea cannabina (hennepblad stokroos, hennepheemst) 

Een vaste plant uit de stokroos familie (malvaceae). Oorspronkelijk komt de Hennepheemst uit Zuid-Europa. Je vindt hem daar op droge, stenige en kalkrijke bodems. Op de zure grond in onze tuin (pH 5,1) doet de plant het echter ook prima. Voor een plekje in de volle zon. 

De bloei is van juli tot september met talrijke delicate roze bloempjes op ragfijne stelen. Het is bijna niet te geloven dat de dunne stelen overeind blijven, maar dat doen ze! De vorm van het diep ingesneden blad doet denken aan cannabis, maar wees gerust, de plant heeft verder niets gemeen met hennep. 

Volwassen planten bereiken een hoogte van 1,5 tot 2 meter maar de dunne takjes zorgen voor een luchtig en transparant beeld. Ideaal om hoogte te geven aan je border. Op den duur bossen ze wat uit, dus deze planten vragen uiteindelijk wel wat meer ruimte dan sommige van de planten hieronder.  

Althaea cannabina zaait zichzelf op bescheiden schaal uit. Als je zelf zaait, houd er dan rekening mee dat het een koudekiemer is (dus zaaien voor de winter). 

Net als de meeste stokrozen en malva's is Althaea cannabina gevoelig voor roest maar veel minder dan de gewone stokroos (Alcea rosea). Roestsporen zitten in de grond. Wij leggen daarom in het voorjaar, als de plant net uitschiet, een stuk karton rondom de voet van de plant. Op die manier spat er geen zand tegen de onderkant van het blad als het regent en kunnen de roestsporen niet op het blad terecht komen. Werkt prima! 

Alhaea cannabina

2. Anethum graveolens (dille)

De gewone keukendille is ook een prima weefplant. Dat is win-win. Lekker in het eten en mooi in de border. Voor een natuurlijk effect strooi je het zaad met gulle hand door de border en laat je het opkomen waar het valt. Zaailingen niet verplanten! 

Dille wordt zo'n 90 cm hoog en past overal tussen. De geelgroene bloemen passen wonderwel bij alle andere kleuren in de border. Dille is schermbloemig wat mooi combineert bij aarvormige bloeiers zoals Salvia nemorosa of Veronica. De plant is eenjarig maar zaait zichzelf uit.   

Als je niet van geel houdt, zou je ook Ammi majus (groot akkerscherm) kunnen zaaien. Deze plant wordt ook wel witte kant dille genoemd. Deze wordt zo'n 100 tot 120 cm hoog. Een stuk hoger dan de echte dille. Ammi Visnaga (fijn akkerscherm) is met 80 cm wat lager en blijft daardoor beter overeind. 

Zelf geef ik de voorkeur aan echte dille. Omdat je het als keukenkruid kunt verwerken maar ook vanwege de kleur die iets minder "aanwezig" is dan het wit van Ammi majus. Echte dille is bovendien een waardplant voor de Koninginnenpage. 

Anethum gavreolens 'Bouquet' 

Ammi majus (witte kant dille)

3. Consolida regalis (wilde ridderspoor) 

Consolida regalis is eenjarig. Het is een inheemse soort die hier al sinds de oudheid aanwezig is. Van oudsher groeit de plant op akkers tussen het wintergraan. Door het gebruik van onkruidbestrijdingsmiddelen in de landbouw is de plant in het wild vrijwel uitgestorven. Hij staat in Nederland op de rode lijst.  

Consolida regalis is eenjarig. Geen echte ridderspoor zoals de grote tuinhybriden maar wel met dezelfde intens blauwe kleur. In tegenstelling tot echte riddersporen is dit een probleemloze plant die gemakkelijk groeit. Ook op droge grond! 

Wij hadden wat zaad gekregen van onze overbuurman. Ik besloot om het gecontroleerd uit te zaaien in een tray, te verspenen, op te potten en in de tuin te planten. Het resultaat was niet om over naar huis te schrijven. De planten bleven laag (zo'n 40 cm), niet wat ik voor ogen had. 

Een jaar later verschenen er in het voorjaar spontaan wat zaailingen. Tot mijn verbazing werden ze ditmaal ruim een meter hoog met volop zijtakken die ook bloemen droegen. Soms moet je je leven niet onnodig moeilijk maken! 

Het beste resultaat krijg je wanneer je de wilde ridderspoor in het najaar (oktober) zaait. Het zaad komt dan in een week of twee op en de plantjes overwinteren als zaailing. Zaai direct op locatie. De wilde ridderspoor heeft een penwortel en planten met penwortels reageren vaak niet goed op verplanten, ze blijven dan laag en bloeien minder rijk.  

De wilde ridderspoor heeft een mooie open groei en zaait zichzelf goed uit. Tegen het einde van de zomer sterven de planten af. Dat is ook een reden waarom je ze beter als weefplant kunt gebruiken. Dan vallen er geen grote gaten in je border. Zaad is te bestellen bij Cruydt Hoeck. 

Conslida regalis (wilde ridderspoor)

4. Dipsacus fullonum (kaardebol)  

Een bijzondere weefplant is de kaardenbol. Deze plant is, net als de wilde ridderspoor, inheems. De kaardenbol is tweejarig. Het eerste jaar vormt de plant een bladrozet en in het tweede jaar verschijnen de bloemen. Een aparte plant met een opvallende vorm die solitair het beste tot zijn recht komt. Plant ze hier en daar in de border tussen wat lagere planten voor een mooi beeld. 

De kaardenbol is niet alleen mooi, het is ook een hele bijzondere plant. Zo bijzonder dat ik er een apart blog aan heb gewijd: 'Kaardebol mag niet ontbreken in een wilde tuin'. De kaardenbol is ook een uitstekende vlinder- en bijenplant.

Deze plant komt met een waarschuwing: hij zaait zich ontzettend uit. Als je de zaadbollen niet op tijd wegknipt, komt er geen einde aan het wieden. Je bent gewaarschuwd!

Kaardebol als solitair in een tuin met siergras en vaste planten

Dipsacus sativus (de weverskaarde) 

5. Knautia macedonica (beemdkroon) 

Knautia macedonica is een vaste plant die ongeveer 60 cm hoog wordt. De kleine bloemen hebben een bijzondere paarsrode kleur die wonderwel combineert met alle andere kleuren in je border. Knautia macedonica is afkomstig (de naam zegt het al) van de Balkan en Roemenië maar is ook in ons klimaat winterhard mits geplant op goed doorlatende grond. 

Knautia macedonica kan goed tegen droogte en is daardoor geschikt voor een plekje in de volle zon. Deze plant bloeit lang: van juni tot september. Knip uitgebloeide bloemen weg om doorbloei te stimuleren. Knautia macedonica heeft stevige buren nodig om goed overeind te blijven. 

Knautia macedonica (foto: Epibase, Knautia macedonica1a.UME, CC BY 3.0)

6. Malva fastigiata (het vijfdelig kaasjeskruid) 

Malva fastigiata is, net als Althaea cannabina, een plant uit de kaasjeskruidfamilie. Het is een inheemse vaste plant. Kortlevend, na enkele jaren is het wel gedaan. Ik heb wel eens geprobeerd om ze in een groep te planten, maar ik vond het effect niet mooi. De plant is weliswaar doorzichtig, maar het beeld dat zo ontstaat, is te druk. 

Sindsdien plant ik Malva fastigiata als liever als solitair verspreid door de border. Malva fastigiata wordt ruim een meter hoog en bloeit met mooie roze bloemen. Deze soort is minder gevoelig voor roest dan het bekendere muskus kaasjeskruid (Malva moschata). Malva fastigiata zaait zichzelf op bescheiden schaal uit. 

Malva fastidiada

7. Verbena bonariensis (ijzerhard)

Dit is mijn favoriete weefplant! Verbena's worden zo'n 1.20 meter hoog. De bloeitijd is van pakweg juli tot ver in november. De stevige vierkante stengels met daarop een kleine lila bloem, blijven goed overeind mits je ze een plekje geeft waar ze de hele dag zon krijgen. Plant je bijvoorbeeld voor een haag, dan gaan ze naar één kant overhangen en dat is niet mooi. 

Verbena bonariensis is een uitstekende vlinder- en bijenplant. Een betere vlinderplant zul je niet vinden. Deze Verbena trekt in mijn beleving meer vlinders dan de vlinderstruik (Buddleja davidii).  

Officieel is Verbena bonariensis een kortlevende vaste plant maar vaak overleven ze hun eerste winter al niet. Dat hoeft geen probleem te zijn want deze plant zaait zichzelf (heel!) rijkelijk uit. Sommige mensen willen ze daarom niet in de border hebben. Zelf vind ik het geen probleem. De zaailingen laten zich, ook als ze al wat groter zijn, gemakkelijk verwijderen. 

In mijn ervaring presteren de overjarige planten altijd slechter dan de nieuwe zaailingen. Ik behandel verbena's daarom liever als eenjarigen. De nieuwe zaailingen verschijnen in de loop van april. Om het proces te versnellen pot ik er elk jaar een aantal op die ik dan verder opkweek in mijn kweekbak. De planten groeien dan een stuk sneller en bloeien veel eerder dan wanneer je ze in de koude grond laat staan.

 

Verbena bonariensis met op de achtergrond Veronicastrum virginicum 'Adoration'

Geen weefplant?  

Op veel websites wordt Agastache genoemd als weefplant. Agastache is inderdaad hoog en luchtig maar de meeste soorten zaaien zichzelf niet uit en zijn kortlevend. Weefplanten moeten naar mijn idee zichzelf in stand houden. Agastache doet dat over het algemeen slecht. Agastache 'Blue boa' is een soort die zichzelf wel (wat) uitzaait, maar voor mij blijft die te laag om als weefplant te gebruiken. 

Een andere plant die nogal eens genoemd wordt is Gaura lindheimeri 'Whirling butterflies'. Een hoge, eindeloos bloeiende plant die zichzelf goed uitzaait. De perfecte kandidaat voor de rol van weefplant zou je zeggen. Toch werkt het voor mij niet. 

Het probleem met gaura's, die wit bloeien, is dat de planten té aanwezig zijn. Een weefplant moet een verbindend element zijn, geen aandachtstrekker. Daarnaast blijven ze meestal uit zichzelf niet goed overeind. Ik ben dol op Gaura's maar niet om als weefplant te gebruiken.  

Nog meer weefplanten 

Deze lijst is zeker niet compleet. Er zijn nog veel meer planten die je als weefplant zou kunnen gebruiken. Als je tuingrond niet al te droog is, zou je bijvoorbeeld ook kunnen denken aan hoge akeleien zoals Acquilegia 'Ruby Port'  of 'White Barlow'. Tuinontwerper Jelle Grintjes "weeft" volop met akeleien in zijn borders. 

Een andere plant die hij veel gebruikt is de grote pimpernel (Sanguisorba officinalis 'Red thunder'). Een uit Korea afkomstige soort die zo'n 1.80 meter hoog wordt. Van Sanguisorba wordt wel gezegd dat de grond niet te droog mag zijn. Zelf heb ik deze Sanguisorba nooit gehad, maar wel andere soorten en die deden het prima op onze droge grond. Als je deze plant mooi vindt, zou ik het dus zeker proberen.

Hoe ziet dat er in de praktijk uit?

Een voorbeeld van een tuin waarin weefplanten volop de ruimte krijgen, is de showtuin van Jelle Grintjes in het Gelderse Herwen. Deze 5000 vierkante meter grote tuin, kun je van mei tot en met september zonder afspraak bezoeken. 

Over deze tuin schreef ik eerder het blog "Is loslaten de toekomst van The Dutch Wave" (inclusief een filmpje van de tuin).  

Perfect voor cottage gardens! 

Cottage gardens kunnen niet zonder weefplanten! Om Het weelderige, kleurrijke effect van een cottage garden te bereiken, zijn weefplanten essentieel. In het boek 'De moderne cottage tuin' laat Greg Loades zien hoe je de traditionele Engelse cottage garden combineert met een moderne vaste planten tuin. 

Aan de hand van bestaande tuinen legt Loads, zelf een enthousiast tuinier, uit hoe je de beide stijlen samenvoegt tot een mooie en onderhoudsvriendelijke tuin met veel bloeiende planten. Greg Loades was redacteur van 'The English Garden', het 'BBC Gardener's World magazine' en 'Garden News'.  

KLIK HIER voor meer informatie   

Ook interessant 

• 10 tips voor een prachtige border 
• Zelfzaaiers, laat de plant het werk doen  
• 5 tips voor het aanleggen van een wilde tuin

Bewaar op Pinterest:

Abonneren 

Vond je dit blog nuttig? Abonneer jezelf dan gratis op mijn nieuwsbrief. Je ontvangt dan een bericht wanneer er een nieuw blog is verschenen (1 of 2 keer per maand met een pauze in december). Je hoeft niet bang te zijn dat ik je ga spammen met reclame! 

Dit blog bevat affiliate links. In mijn privacy statement wordt uitgelegd wat dit betekent.