Help! Mijn fruit valt halfrijp van de boom.
.jpg)
Je fruitboom bloeit rijk in het voorjaar en al snel zie je veel kleine vruchtjes verschijnen. Dat belooft wat te worden! Je krijgt al visioenen van een rijke oogst en misschien vraag je je stiekem al af wat je straks met al dat fruit moet gaan doen. Maar dan komt de domper. Zo omstreeks de langste dag laat de boom flink wat van zijn fruit vallen. Wat nu?
Wat is er aan de hand? Het kan zijn dat je te maken hebt junirui of junival. Allerlei vruchtdragende bomen kunnen er last van hebben zoals:
- Appelbomen
- Kastanjes
- Perenbomen
- Pruimenbomen
- Walnoten
Wat is junirui?
De langste dag is een mijlpaal voor planten en bomen. Ze groeien daarna minder snel. Als de dagen weer korter worden, verandert bovendien de hormoonhuishouding van een plant.
De langste dag is voor fruitbomen een moment van bezinning. In juni schatten ze in hoeveel vruchten ze dat seizoen kunnen grootbrengen. De rest laten ze vallen. Dat noemen we junirui of junival. De boom stoot dan alle vruchten af die geen kans maken om volwassen te worden.
De oorzaak is vooral een slechte bestuiving door insecten. Snijd het afgevallen vruchtje maar eens door en je ziet vaak dat er slechte pitten in zitten of zelfs helemaal geen. Dat zal jou natuurlijk een zorg zijn maar voor de boom is zo'n vrucht totaal kansloos. Weg ermee dus!
Hoeveel fruit ze laten vallen is ook afhankelijk van het weer. In droge jaren laat de boom meer vruchten vallen dan in nattere jaren. Onze walnoot liet vorig jaar, na een extreem warm en droog voorjaar, veel meer noten vallen dan normaal.
Wat als er later nog meer fruit valt?
Over de junival van fruit hoef je je dus geen zorgen te maken. Maar wat als er in juli en augustus nog steeds fruit afvalt?
Dan is er meer aan de hand. De boom heeft dan te veel of te weinig water gekregen of er is sprake van een ziekte of plaag. Een combinatie van deze factoren is ook mogelijk. Bij suboptimale groeicondities, zoals bij droogte, hebben ziekten zoals bijvoorbeeld schimmelinfecties meer kans.
Teveel of te weinig water
Gek genoeg is het moeilijk te zien of een boom teveel of te weinig water heeft gehad. Het effect is namelijk hetzelfde: slap hangen en opvallend klein blad dat geel ziet en bruine randen krijgt. Tuinier je net als ik op droge zandgrond ('klapzand'), ga er dan maar vanuit dat teveel water doorgaans NIET het probleem is 😉.
Planten kunnen alleen voedingsstoffen uit de grond opnemen als die zijn opgelost in water. Geen water wil dus ook zeggen niet eten! De vruchtzetting vraagt veel extra water en voedingsstoffen. Een boom die te weinig water krijgt, laat daarom als eerste zijn fruit vallen. Het laten vallen van de vruchten is een vorm van zelfbescherming.
Hoe jonger de boom, hoe groter het risico van verdroging. Volwassen bomen kunnen met hun wortels water ophalen uit diepere grondlagen. Maar de worteltjes van dat schattige perenboompje dat je afgelopen voorjaar plantte, zijn daartoe (nog lang niet) in staat.
Wie fruit wil, zorgt er dus voor dat zijn boompje niet uitdroogt. Fruitbomen die minder dan twee jaar geleden zijn geplant moeten bij warm en droog weer (vanaf 30 graden), twee keer per week, twee tot vier gieters water krijgen.
Ziekten en plagen
De tuincentrums staan elk voorjaar vol met fruitbomen. Het lijkt geweldig: prachtige bloesem in het voorjaar en smullen van lekker fruit in de nazomer. Welke tuinliefhebber wil dat nou niet? De realiteit is helaas vaak anders. Wat tuincentrums je nooit vertellen (maar ik wel 😇), is dat van alle planten die je kunt kopen, fruitbomen het meest gevoelig zijn voor allerlei ziekten en plagen.
 |
| Foto Liana S on Unsplash |
Zelf vruchtdunning toepassen
Je kunt er natuurlijk op vertrouwen dat fruitbomen uit zichzelf genoeg fruit laten vallen tijdens de junirui, maar je kunt ze ook een handje helpen door handmatig te dunnen. Dat houdt in dat je zelf ook nog een aantal vruchten wegknipt.
Appels, peren en pruimen wegknippen voordat ze rijp zijn? Dat klinkt voor veel tuiniers als vloeken in de kerk. Toch is dit wat fruittelers doen om een betere kwaliteit fruit te krijgen. Hoe zit dat?
- Als er teveel fruit aan een tak groeit, zullen de vruchten klein zijn en slecht van kleur en smaak. Een wat te klein gebleven appel is vaak nog wel redelijk eetbaar maar een ongedunde pruim Prunus domestica 'Reine Victoria' komt niet op kleur en smaak. Ook voor peren is het belangrijk dat de vrucht goed uitgroeit want anders worden ze tijdens de bewaarperiode snel taai.
- De tweede reden om te dunnen is het voorkomen van het 'beurtjaar effect'. Een boom die teveel fruit heeft gedragen krijgt last van uitputting. Als gevolg daarvan zullen er in het jaar daarop minder bloemknoppen worden gevormd en zal de opbrengst laag zijn. Het ene jaar heb je dus veel fruit van mindere kwaliteit en het jaar daarop heel weinig. Liever heb je natuurlijk elk jaar een goede opbrengst van hoge kwaliteit.
- Er is nog een derde reden voor vruchtdunning: door te dunnen verminder je de kans op takbreuk. Vooral bij pruimen omdat die wat brozer zijn dan appels en peren. Takken die te zwaar beladen zijn kunnen volledig afscheuren of zelfs een boom splijten. Dat is niet alleen nadelig voor de opbrengst maar de wond die zo ontstaat maakt de boom ook extra gevoelig voor schimmels en andere infecties.
 |
| Pruim Prunus domestica 'Reine Victoria' (foto: Epp op Wikimedia) |
Bronnen:
- Frank Houweling op fruitbomen.net
- A. Reedijk, Vuchtdunning noodzakelijk voor smakelijk fruit (edepot WUR)
- Foto boven dit blog: Liana S on Unsplash
Ook interessant
- De beste tijd om bomen te snoeien (niet wat je denkt!)
- Boom bloeit een tweede keer. Goed of slecht nieuws?
- 10 tuinmythes die echt niet waar zijn
Bewaar op Pinterest:
Abonneren
Vond je dit blog nuttig? Abonneer jezelf dan gratis op mijn nieuwsbrief. Je ontvangt dan een bericht wanneer er een nieuw blog is verschenen (1 of 2 keer per maand met een pauze in december). Je hoeft niet bang te zijn dat ik je ga spammen met reclame!
