Deze potplant hoef je niet te gieten!
Zelf kan ik deze plantjes nooit laten staan wanneer ik in het voorjaar weer eens een tuincentrum bezoek. Ik heb geen idee waarom ik steeds weer huislook koop want in de border heb je er niks aan. Toch val ik iedere keer opnieuw voor die prachtige, symmetrisch gevormde bladrozetten. Dat maakt huislook uniek want doorgaans laat moeder natuur zich niet veel gelegen liggen aan symmetrie. Misschien is dat de reden van mijn fascinatie voor deze plant?
Waarom heet het huislook?
Huislook heet zo omdat de mensen vroeger Sempervivum op het dak lieten groeien om onheil af te weren. Die traditie is heel oud en gaat tot de Romeinse tijd terug.
Huislook of daklook was bij de Germanen gewijd aan de oppergod Wodan. Het werd daarom ook wel wodansbaard genoemd. Dit veranderde toen het christendom zijn intrede deed. Alle heilige Germaanse planten werden door de kerk prompt tot "duivelsplanten" gebombardeerd.
Maar het wilde er niet in. De Germanen bleven geloven in de kracht van huislook. Ze geloofden dat huislook beschermt tegen blikseminslag en brand. Het zou ook voorkomen dat heksen met hun bezem kunnen landen op het dak van je huis. Tot in de twintigste eeuw bleef het bijgeloof bestaan en werd huislook op daken geplant. Je leest er meer over in dit lezenswaardige blog door Jona Lendering.
Vandaag de dag vind je nog steeds huislook op daken, maar om een andere reden. In de mat van ecologische groene daken wordt, naast allerlei Sedum soorten, namelijk ook Sempervivum gebruikt.
Eeuwig levend?
De wetenschappelijke naam van huislook is Sempervivum. Sempervivum komt van het Latijnse semper (altijd) en vivum (levend). Eeuwig levend dus, maar in de praktijk wil dat nog wel eens tegenvallen. Ik moet bekennen dat menig plantje hier voor het einde der tijden is gesneuveld.
Ik vond het altijd best lastig om huislook in leven te houden. In de zomer heb je er geen omkijken naar. De plantjes hebben eigenlijk niks nodig. Zolang het maar nu en dan eens regent, hoef je ze niet eens water te geven. Groene vingers zijn geen vereiste om deze plant te laten overleven.
De winter is een ander verhaal. Ondanks dat huislook winterhard is, komt het niet altijd de winter door. Vorst is geen probleem, de plantjes komen van origine uit streken waar het 's winters flink kan vriezen, maar teveel nattigheid wél. Huislook mag beslist geen natte voeten krijgen. De beste plek om ze te laten overwinteren is dan ook in een pot onder een overstekende dakrand. Of óp het dak natuurlijk 😁.
Welke soorten zijn er
Het plantengeslacht Sempervivum bestaat volgens mijn plantenbijbel, de Botanica, uit circa 40 verschillende soorten en is inheems in Europa en West Azië. De belangrijkste soorten voor de tuin zijn:
- Sempervivum arachnoideum (spinnenweb huislook): de groene rozetten zijn bedekt met witte haren. Bloeit met karmozijnrode bloempjes. Inheems in de de Alpen.
- Sempervivum ciliosum: heeft twee tot vijf centimeter grote rozetten van grijsgroene harige blaadjes. Bloeit met groengele bloemen. Op de foto boven dit blog zie je de bloemen van Sempervivum ciliosum var. borisii.
- Sempervivum x fauconnetti: kleine rozetten met witte spinnenwebben eromheen. Bloeit met roze bloemen.
- Sempervivum x funckii (beklierde huislook): de relatief kleine rozetten (3 cm) hebben blaadjes met behaarde randen. Bloeit met donkerroze bloemen.
- Sempervivum tectorum (donderblad of gewone huislook): de rozetten hebben donkerrode punten of zijn helemaal rood. Bloeit met paarse tot rozerode bloemen.
Alle Sempervivum soorten gedijen in de volle zon in zandachtige (zeer) goed doorlatende grond.
 |
| Sempervivum arachnoideum 'München' (foto: Camelotrose, Sempervivum arachnoideum München, CC BY-SA 3.0) |
 |
| Sempervivum ciliosum var. borisii |
Inheemse huislook
In Nederland en Vlaanderen komt huislook in de vrije natuur niet voor maar in Wallonië kun je, op zonnige plaatsen op steenachtige grond, Sempervivum x funckii (de beklierde huislook) in het wild tegenkomen. Je zult er wel héél goed naar moeten zoeken, want het plantje is zeldzaam.
 |
| Sempervivum x funckii (foto: Lokal_Profil, Sempervivum x funckii, RBGE 2010, 2, CC BY-SA 3.0) |
Wanneer bloeit sempervivum?
Sempervivum bloeit in de zomer, met roze, witte of gele bloemen. Als je Sempervivum koopt, zul je niet direct in het eerste jaar bloemen hebben. De plantjes bloeien vaak pas na twee of drie jaar. Je moet dus wat geduld hebben. Dat is niet erg want ook de symmetrische bladrozetjes zijn heel mooi om te zien.
Na de bloei sterft het bladrozet dat de bloem heeft geproduceerd af. Er blijven kleine rozetjes achter die kunnen uitgroeien tot nieuwe grote rozetten. Vanwege deze groeiwijze wordt Sempervivum in Engeland 'hens and chicks' (kip en kuikens) genoemd.
Die kleine rozetjes kun je in het voorjaar losmaken van de plant en apart uitplanten. Zo vermeerder je huislook.
Wat kun je doen met huislook in de tuin?
Huislook wordt vaak aangeprezen als bodembedekker voor de volle zon. Ik geloof daar niet in. Doordat de rozetten die gebloeid hebben afsterven, vallen er telkens gaten in de mat. Daardoor heeft onkruid volop kans om zich te vestigen. Dat wil je met een bodembedekker nou net voorkomen...
Huislook is ook niet geschikt als borderplant. Daarvoor blijft het te laag. Als je huislook in de voorhoede van een border plant, wordt het heel lastig om toch een mooie geleidelijke overgang te maken naar de hoge planten achterin de border. Zoals je in mijn blog '10 tips voor een prachtige border' kunt lezen, begin ik mijn borders het liefst met planten die minimaal zo'n 50 cm hoog worden.
Huislook houdt ook niet van concurrentie met andere planten en omdat het zo laag blijft, wordt het gemakkelijk overwoekerd door grotere borderplanten. Ook zullen hogere planten het zonlicht wegnemen dat huislook nou net zo hard nodig heeft. Huislook in de border planten is volgens mij de snelste manier om de plant te hemelen.
Wat dan wel? De ideale manier om huislook te kweken is in potten. Zelf plant ik graag meerdere soorten bij elkaar in zo'n lage terracotta schaal, gecombineerd met andere droogteminnende kleine plantjes zoals tijm of sedum. Afdekken met fijn grind, wat stenen ter decoratie erbij en je pot ziet er prachtig uit. Zet hem op het zonnigste en warmste plekje in je tuin.
Kleine terracotta potjes met daarin een enkel plantje, zijn ook heel decoratief. Je kunt ze verzamelen op een tafel of in een rek. Huislook is de ideale plant voor verzamelaars. Er zijn veel verschillende soorten en omdat ze zo klein zijn, heb je niet veel ruimte nodig om ze te huisvesten. Zelfs in een piepkleine tuin of op een balkon kun je een flinke collectie aanleggen.
Wat voor pot je ook kiest, het is altijd belangrijk dat het water goed weg kan. Leg daarom een potscherf over het afwateringsgat van de pot zodat het niet dicht kan slibben met potgrond en meng de potgrond waarin je gaat planten eerst met scherp zand (maaszand).
Je kunt Sempervivum ook gebruiken:
- In rotstuinen;
- Op stapelmuurtjes;
- In een stenen trog;
- Tussen stapstenen.
Of plant het op je dak want je weet maar nooit of daar een heks op probeert te landen 😂.
Eet smakelijk (of toch niet?)
Volgens Wikipedia kan het blad van de gewone huislook (Sempervivum tectorum) worden toegevoegd aan salades. Ecohoeve 'Den oude kastanje' roemt de aangename 'bite' van het blad. Op de webpagina van Klooster ter Apel lees ik dan weer dat inwendig gebruik wordt afgeraden omdat de plant giftige alkaloïden bevat. Ik denk dat ik dan toch maar liever basilicum voor de salade gebruik!
Hier zijn de bronnen het wel over eens: het blad van Sempervivum tectorum (de gewone huislook) heeft een geneeskrachtige werking. De plant is daarom ook te vinden in kruidentuinen. Het sap uit de bladeren werkt verkoelend en samentrekkend bij verbranding en insectenbeten (zoals een bijen- of wespensteek).
Ook interessant
- Kun je oude potgrond opnieuw gebruiken?
- Een kruidentuin aanleggen
- 30+ planten voor een tuin op droge grond
Abonneren
Vond je dit blog nuttig? Abonneer jezelf dan gratis op mijn nieuwsbrief. Je ontvangt dan een bericht wanneer er een nieuw blog is verschenen (1 of 2 keer per maand met een pauze in december). Je hoeft niet bang te zijn dat ik je ga spammen met reclame!
