Blog over een tuin en tuinieren op droge zandgrond ("klapzand"). Lees hier hoe je arme zandgrond kunt verbeteren, welke tuinplanten geschikt zijn voor droge grond en hoe je je tuin droogtebestendig maakt.
Waarom bloeien mijn narcissen niet meer? (8 oorzaken)
Link ophalen
Facebook
X
Pinterest
E-mail
Andere apps
De narcis wordt in het Nederlands ook wel paaslelie genoemd. Een naam uit lang vervlogen tijden toen de winter in Nederland nog iets voorstelde en de narcis inderdaad pas rond Pasen zijn opwachting maakte. Nu bloeien narcissen soms al in februari. Ik vind het niet erg, het voorjaar kan mij niet vroeg genoeg beginnen 😃.
Als je in het najaar narcissen plant, weet je zeker dat je in het volgende voorjaar kunt genieten van de bloemen. De narcis heeft alles wat hij nodig heeft in z'n bol opgeslagen. Ik heb nog nooit meegemaakt dat ik het eerste jaar geen bloemen had.
Maar als de bollen al wat langer in je tuin staan, kan het gebeuren dat de bloei elk jaar minder wordt. Tot er alleen nog maar wat loof verschijnt. De Engelsen hebben hiervoor de term 'Daffodil blindness' bedacht. In onze tuin op "klapzand" gebeurde dit met vrijwel alle narcissen die we plantten. Tijd dus om eens uit te zoeken waardoor dit komt en hoe je het kunt voorkomen.
8 oorzaken waarom narcissen niet bloeien
De bollen waren te oud;
De standplaats is niet goed;
De bollen zijn te ondiep geplant;
Het loof is te vroeg afgeknipt;
De grond is te droog;
De bollen worden in de zomer te warm;
Er staan teveel bollen bij elkaar;
Ziekten en plagen.
Narcissus jonquilla 'Sailboat'
1. De bollen waren te oud
De ideale tijd om te planten is eind augustus - begin september. Bollen die veel later geplant worden, presteren uiteindelijk slechter omdat ze te lang boven de grond hebben gelegen en daardoor te ver ingedroogd zijn. Dit gaat ten koste van de reserves waardoor de bol meteen al met een achterstand begint.
Ook kunnen bollen last krijgen van bewaarrot als ze te lang boven de grond liggen. De bol vertoont dan rotte/schimmelige plekken. Deze slechte bollen moet je niet planten maar afvoeren via het huisvuil (gooi ze niet op de composthoop).
2. Niet de juiste standplaats
Narcissen staan het liefst in de zon. De grond moet voedzaam en doorlatend zijn. Arme, vaste of drassige grond is ongeschikt.
Het is verleidelijk om even snel met de bollenplanter een gat te maken en daar de bol in te laten vallen, maar dit geeft niet het beste resultaat. Maak de grond eerst los. Meng er flink wat bladaarde of compost doorheen. Voeg na het planten wat mest toe, zeker als je op arme grond tuiniert. Maar niet teveel want overbemesting is ook slecht voor de bloei. Je kunt hiervoor een standaard tuinmest (zoals Culterra) gebruiken.
3. De bollen zijn te ondiep geplant
Narcissen moeten diep genoeg geplant worden. Drie keer de hoogte van de bol (10 tot 15 cm) is de juiste diepte. Narcissen die te ondiep gezet zijn maken veel broedbolletjes die allemaal te klein zijn om te bloeien. Het resultaat is veel loof en weinig bloemen.
Je ziet dit vooral wanneer je in voorjaar bollen in potjes koopt en die in de tuin uitplant. Die bollen staan in de pot vrijwel bovenop de grond. Zorg dus dat je een plantgat maakt dat diep genoeg is. Ook als dat betekent dat daarbij het loof gedeeltelijk in de grond verdwijnt.
4. Het loof is te vroeg afgeknipt
Uitgebloeide bloemen kun je het beste direct na de bloei wegknippen. Dat is goed omdat de plant anders veel energie gaat steken in het aanmaken van zaad wat ten koste van de bol gaat.
Maar het loof is een ander verhaal. De narcis moet na de bloei nieuwe reserves aanmaken. Die worden opgeslagen in de bol. Daarvoor is het belangrijk dat er fotosynthese kan plaatsvinden. Als je het loof kort na de bloei afknipt, gebeurt dat niet want zonder bladgroen is er geen fotosynthese. Je mag het loof op zijn vroegst zes weken na de bloei afknippen. Nog beter is om het loof helemaal niet af te knippen maar gewoon af te laten sterven.
Sommige tuiniers knopen het afstervende loof in elkaar zodat het er wat minder slordig uitziet. Dit is geen goed idee want daarmee beperk je ook de fotosynthese.
5. De bollen hebben last van droogte
Narcissen houden van doorlatende grond maar niet van droge grond. In het groeiseizoen mogen de bollen zeker niet te droog staan. Vermijd daarom de droge plekken onder bomen en heesters en verbeter de grond door in het voorjaar een laag mulch aan te brengen.
Bollen die door droogte te vroeg afsterven, krijgen niet genoeg tijd om reserves voor het volgende jaar op te bouwen waaruit de nieuwe bloemen gevormd worden. In een droog voorjaar moet je daarom water blijven geven tot het loof van nature begint af te sterven.
De botanische narcis, Nacissus triandrus 'Hawera'
6. De bollen worden in de zomer te warm
Tijdens de zomermaanden moet een narcisbol zo koel mogelijk blijven. Plant ze dus niet op plaatsen in de volle zon waar de grond tijdens de zomermaanden flink opwarmt. De ideale plaats is een (halfschaduw) border met vaste planten die de zon afschermen.
Je kunt narcissen ook in het gras planten maar zorg dan wel dat je niet te vroeg maait en dat je een soort kiest die hiervoor geschikt is. Niet alle narcissen groeien goed in gras. De Engelse RHS raadt de volgende soorten aan: 'Peeping Tom', 'Fortune' en 'February Gold'.
7. Teveel bollen bij elkaar
Bollen die te dicht op elkaar staan, gaan steeds slechter bloeien. Deze situatie ontstaat als zich in de loop van de tijd steeds meer broedbolletjes gaan vormen. Het is dan dringen geblazen en er is niet meer genoeg voedsel voor de bollen om zich goed te ontwikkelen.
Als dat gebeurt kun je de bollen in het najaar oprooien. Verbeter de grond door er wat dood blad en/of compost doorheen te werken en plant de bollen terug waarbij je een afstand van 5 tot 7,5 cm aanhoudt. Voeg na het planten wat mest toe, zeker als je op relatief arme grond tuiniert. Maar niet teveel want overbemesting is ook slecht voor de bloei. Je kunt hiervoor een standaard tuinmest (zoals Culterra) gebruiken.
8. Ziekten of plagen
Narcissen kunnen last hebben van ziekten die luisteren naar welsprekende namen zoals bolrot of zwartsnot. Ook zijn er insecten zoals de kleine en grote narcisvlieg die het op je narcissen voorzien hebben. Narcissen die last hebben van ziekten of plagen zullen steeds slechter presteren.
Narcissen op droge zandgrond
Ik schreef het hiervoor al, in onze tuin op "klapzand" zijn veel narcissen geen blijvertjes. In de zonnige borders wilde tot nu toe geen enkele narcis in het tweede jaar opnieuw bloeien. Maar in onze halfschaduw border komen de mini-narcissen 'Tête-à -Tête' en 'Jetfire' elk jaar goed terug. Jetfire heeft oranje trompetjes. Ook de grootbloemige 'Carlton' heeft hier jaren achtereen goed gebloeid.
De meer bijzondere soorten die ik tot nu heb gehad, lieten het na het eerste jaar allemaal afweten. Het probleem is ongetwijfeld dat veel narcissen niet dol zijn op droge grond maar ik heb helaas niet beters te bieden.
In onderstaand filmpje (14 minuten, Engelstalig) van het YouTube kanaal "The middleseized garden", delen twee Narcis-specialisten van Hever Castle & Gardens hun kennis.
Hever Castle was het thuis van Anna Boleyn, de onfortuinlijke echtgenote van Hendrik VIII die jammerlijk haar hoofd verloor op het hakblok van de beul. Ook in haar tijd bloeiden hier elk voorjaar vele honderden narcissen!
Vond je dit blog nuttig? Abonneer jezelf dan gratis op mijn nieuwsbrief. Je ontvangt dan een bericht wanneer er een nieuw blog is verschenen (1 of 2 keer per maand met een pauze in december). Je hoeft niet bang te zijn dat ik je ga spammen met reclame!
Dit blog bevat affiliate links. In mijn privacy statement wordt uitgelegd wat dit betekent.
Ik denk niet dat ik overdrijf als ik zeg dat Piet Oudolf de meest geliefde landschaps- en tuinontwerper van de afgelopen vijftig jaar is. Zijn geheim? De planten! Oudolfs tuinen zijn uniek door hun beplanting die grotendeels bestaat uit vaste planten en siergrassen met een natuurlijke uitstraling. Het zijn tuinen die in alle seizoenen iets te bieden hebben. Zelfs in de winter ! Piet Oudolfs plantenlijst Een wijd verbreid misverstand is dat er ergens een (geheime) plantenlijst bestaat waarmee je moeiteloos je eigen Oudolf tuin in elkaar knutselt. Als er al zo'n plantenlijst bestaat, dan zit die waarschijnlijk alleen in het hoofd van Oudolf. Door tientallen jaren van onderzoek en experimenteren, heeft hij zo'n omvangrijke plantenkennis opgebouwd dat die zich niet zomaar laat vangen in een simpele lijst. Hoe het dan wel werkt? De omgeving is bij Oudolf altijd het uitgangspunt. Bij het ontwerpen van de New York Highline (een park op een verhoogde spoorlijn) liet hij...
Stipa tenuissima 'Ponytails' kun je ook tegenkomen onder de naam Nassella tenuissima 'Ponytails'. Botanisten hebben de naam nog niet zo lang geleden veranderd van Stipa naar Nassella. De Nederlandse naam is Mexicaans vedergras. Het is een prachtig siergras met ragdun loof en strogele, op haar gelijkende zachte aren die op het minste zuchtje wind bewegen. Eigenlijk ben ik dol op het Mexicaans vedergras. Veel siergrassen komen in het voorjaar maar langzaam op gang, maar dat geldt niet voor het Mexicaans vedergras. Het frisgroene loof begint al vroeg in het voorjaar te groeien. Als Molinia, Miscanthus, Panicum virgatum en Pennisetum en er zelfs nog niet over piekeren om in actie te komen, heeft Stipa tenuissima al een flinke pluk frisgroen loof. Het is bovendien een gras dat zich prachtig laat combineren met allerlei bloeiende planten. Stipa tenuissima is op zijn best aan het einde van het voorjaar. De geelgroene kleur staat heel mooi bij de Salvia's die rond dezelf...
Wat een miserabel tuinjaar was 2023! Regen, regen en nog eens regen. 2023 gaat, de bijbelse zondvloed niet meegerekend, de boeken in als het natste jaar ooit. Daar zat ik dan met mijn tuin vol droogteminnende planten... 😨. Voor het eerst zo lang we hier wonen, was ik blij met mijn superdoorlatende zandgrond. Daardoor bleef er gelukkig geen water staan in de borders. De regen was niet het enige tuinleed in 2023. In het voorjaar bleef het langdurig koud waardoor planten slecht op gang kwamen. Toen het dan eindelijk wat warmer werd, stopte het met regenen. In juni en juli viel er geen druppel water. Doordat die droogteperiode precies in het groeiseizoen viel, bleven veel van mijn vaste planten een stuk kleiner dan normaal. Je kunt dan het bijltje erbij neergooien en je heil zoeken in tegels en kunstgras, maar zo steken wij tuiniers niet elkaar. Een tuinjaar als dit zien wij als leermoment. Ik besloot daarom een lijstje te maken van de klimaatkampioenen in mijn tuin. Planten di...
Regelmatig wordt mij gevraagd wat mijn favoriete vaste plant is. Een moeilijkere vraag kun je me bijna niet stellen. Ik heb heel veel vaste planten in mijn tuin en allemaal hebben ze wel iets waardoor ze bijzonder zijn. Bijna alsof je een moeder vraagt naar haar favoriete kind... Tenslotte bedacht ik een ezelsbruggetje. Stel dat ik zou verhuizen naar een huis met een veel kleinere tuin, welke vaste planten zou ik dan absoluut mee willen nemen? Na lang nadenken en veel twijfelen, kom ik tot onderstaand lijstje. Het zijn allemaal planten die niet alleen mooi zijn, maar ook aantrekkelijk voor insecten en geschikt voor de droge zandgrond waarop ik tuinier. 1. Agastache 'Blue boa' (dropplant, anijsnetel) Waarom? Agastache is een geweldige borderplant die lang bloeit en veel droogte verdraagt. Het is dus de ideale plant voor een zonnige tuin op zandgrond. Het loof verspreidt een sterke anijsgeur als je het aanraakt. Vandaar de Nederlandse naam anijsnetel. Je moet houden v...
Vroeger werd de Veronicastrum tot dezelfde plantfamilie gerekend als de Veronica (ereprijs). Een aantal jaren geleden hebben de botanisten besloten om de hoge Veronica's met kransstandig blad onder te brengen een aparte familie die de naam Veronicastrum kreeg. Deze familie kent verschillende soorten zoals Veronicastrum sachalinense, Veronicastrum sibiricum, Veronicastrum villosulum en Veronicastrum virginicum. Over de laatste, de virginische ereprijs, wil ik het hebben in dit blog. Veronicastrum virginicum is van origine afkomstig uit het oosten van de Verenigde Staten en het Zuidoosten van Canada. Het is een plant voor gematigde klimaten. De bloemen zijn lang, aarvormig en fijn vertakt. Meestal in zachte pasteltinten zoals wit, roze of lila. Het meest opvallende aan deze plant is het blad dat in kransen rondom de stengels staat. Die opbouw geeft de Veronicastrum zijn statige en gestructureerde uiterlijk. De virginische ereprijs is een sterke onderhoudsarme plant die vele ja...
Een kenmerk van de tuinen van Piet Oudolf is dat ze wijds en uitgestrekt zijn. Grote open ruimtes met groepen vaste planten en siergrassen die vrij bewegen op de wind. Als je een fan bent van het werk van Piet Oudolf, is er natuurlijk niets mooiers dat zo'n tuin te reproduceren in je eigen achtertuin. Maar kan dat eigenlijk wel? De doorsnee Nederlandse achtertuin is vaak niet meer dan 10 meter diep en zo'n 7,5 meter breed. En dan mag je al niet mopperen.... Bij nieuwbouwwoningen zijn de tuinen vaak nog kleiner. Het mag duidelijk zijn dat je daarin niet de Salvia rivier van de 'Lurie Gardens' of de matrixbeplanting van 'Hauser & Wirth' gaat realiseren. Maar wat let je om je voor- en achtertuin vol te zetten met Piet Oudolfs droomplanten ? De vaste planten en siergrassen waarmee Oudolf werkt, passen in elke tuin. Hoe klein ook! Zo kan jouw kleine tuin toch grootse allure hebben. Een voordeel van Oudolfs planten is bovendien dat ze er het hele seizoen goed ui...
Eigenlijk ben ik niet zo'n fan van eenjarigen. Ik plant ze graag in terraspotten of bloembakken maar in de border vind ik ze niet echt passen. Op een of andere manier combineren ze nooit goed met mijn vaste planten. De kleuren zijn net te hard, het blad oogt te kunstmatig of de vorm van de plant klopt niet. Ik kan er de vinger niet precies opleggen. In mijn tuin vind je daarom niet veel eenjarigen. Ik gebruik ze alleen om de gaatjes in de border te vullen. Bijvoorbeeld op de plekken waar eerst voorjaarsbloeiers zoals vergeetmijnietjes, madeliefjes of viooltjes hebben gestaan. Het liefst gebruik ik daarvoor goudsbloemen en cosmea. Zaaien lukt altijd en ze vallen niet uit de toon tussen mijn vaste planten. Cosmos bipinnatus (cosmea) is mijn favoriet. Met name omdat ze super droogtebestendig zijn. Cosmos zaaien Zelf Cosmos zaaien is peanuts. Ik zaai eind maart in een koude bak maar je kunt vanaf mei ook rechtstreeks in de koude grond zaaien. Het zaad kiemt vaak al n...
Je hebt ze misschien op jouw terras ook gezien: van die kleine hoopjes zand met in het midden een rond gat. Meestal op een "kruispunt" van de voegen tussen de stenen. Het lijkt wel een soort mini krater. Wij zagen ze, kort nadat de bestrating gelegd was, in ons terras verschijnen. Onze eerste ingeving was dat het mieren waren. Maar rondom een mierennest is het altijd een druk gaan en komen en rondom onze zandhoopjes was weinig actie te bespeuren. De hoopjes waren ook veel regelmatiger van vorm dan de mierenhopen in onze tuin. De daders moesten dus elders gezocht worden. Ons speurwerk leverde als resultaat op dat we te maken hebben met bijen of wespen die hun nest in de bodem graven. Bij het graven van hun ondergrondse nest verplaatsen ze de grond, duwend met hun poten en achterlijf. Dat doen ze zowel in open zand als onder de bestrating. Die laatste plek is favoriet omdat stenen de warmte goed vasthouden en die afgeven aan de grond eronder. De broedcellen blijven zo ...