Hylotelephium (Sedum telephium), ideale vlinder- en bijenplant voor droge grond!


Je kent Hylotelephium misschien beter als Sedum telephium. De naam van deze plant is nog niet zo lang geleden aangepast. De Nederlandse naam is hemelsleutel. 

Toen ik een aantal jaren geleden het prehistorisch dorp (een openluchtmuseum in Eindhoven) bezocht, viel het mij direct op dat er zoveel hemelsleutels waren aangeplant. Navraag wees uit dat ze dit gedaan hadden omdat Hylotelephium een inheemse plant is die ook in prehistorische tijden al in Nederland groeide. 

Hylotelephium komt in Nederland, België en Luxemburg nog steeds in het wild voor. Het gekke is dat je de wilde soort blijkbaar vooral aantreft op vochtige, voedselrijke grond in bermen, onder struikgewas, in open loofbossen en op dijken terwijl mijn hemelsleutels het nou juist goed doen op de droogste en meest zonnige plekken in onze tuin. 

Hylotelephium is een vetplant die water opslaat in zijn bladeren. De huidmondjes in de bladeren zijn, zoals bij veel vetplanten, alleen 's nachts geopend om overdag het verlies van vocht te minimaliseren. Dat maakt dat de planten bijzonder droogtebestendig zijn. 2018 (die zomer zonder regen) was voor veel van mijn tuinplanten een dramatische jaar maar mijn hemelsleutels hadden nergens last van. 

Prehistorische pleister 

Ik leerde tijdens mijn bezoek aan het prehistorisch dorp ook dat de Hylotelephium een soort prehistorische pleister is. Door het blad te breken, komt er een vliesje vrij dat je kunt gebruiken bij de behandeling van open wonden. Al denk ik niet dat onze verre voorouders hiervoor Hylotelephium 'Herbstfreude' gebruikten.....

De kans is groot dat het museum "Herbstfreude" inmiddels vervangen heeft voor de inheemse Hylotelephium want ik begreep uit datzelfde gesprek dat de puristen binnen het museum bezwaar hadden gemaakt tegen de aanwezigheid van sommige planten.

Bijen en vlinderplant  

Hylotelephium is een plant die in een tuin op droge grond beslist niet mag ontbreken. Hemelsleutels verdragen véél droogte en zijn goed winterhard. Ze beginnen bovendien al heel vroeg in het seizoen te groeien zodat de plant vroeg in het voorjaar al mooi groen is. Hemelsleutels bloeien aan het einde van de zomer met fantastische bloemschermen die ook na de bloei hun vorm en structuur behouden. Het zijn daarmee ook geweldige structuurplanten voor de wintertuin. 

Dat is natuurlijk al reden genoeg om Hylotelephium te planten maar er is nog een bonus! Hemelsleutels zijn enorm in trek bij allerlei insecten zoals bijen en hommels en vlinders. Je helpt dus ook om de biodiversiteit in ons land in stand te houden als je Hylotelephium plant. 


Hylotelephium 'Herbstfreude' met Atalanta 

Het stekken van Hylotelephium  

Hylotelephium stekken is peanuts! Knip aan het einde van het voorjaar (net onder een bladpaar) een tak van de plant. Haal het onderste blad eraf en steek het steeltje in een potje natte potgrond. De stekken schieten binnen enkele weken wortel. Het werkt zelfs met een blad dat je in een potje vochtige potgrond steekt. 

Hylotelephium en meeldauw 

Hylotelephium is een sterke plant die weinig last heeft van ziekten en plagen maar soms kan er  Meeldauw in komen. Meeldauw is vaak het gevolg van droogte maar bij de hemelsleutel is de oorzaak dat de planten te nat staan en/of te weinig zon krijgen. Het blad droogt dan niet snel genoeg op. Plant Hylotelephium daarom altijd op droge plekken in de volle zon. Hoe meer zon hoe beter, liefst de hele dag. 

Voorkomen dat je hemelsleutel uit elkaar valt

Hylotelephium is een plant voor droge, goed doorlatende grond. Dat wil niet zeggen dat je op wat nattere grond geen Hylotelephium zou kunnen planten (tenzij ze echt met hun voeten in het water staan want daar houden ze niet van). 

Een probleem is dan wel dat de hemelsleutel te hoog opschiet. In een nat seizoen kun je daar op droge grond trouwens ook last van hebben. Tegen de tijd dat ze gaan bloeien valt de hele plant dan uit elkaar omdat de relatief grote bloemschermen te zwaar zijn voor de lange stelen. Om dezelfde reden kun je ze ook beter niet teveel mest geven.

Voor dit probleem zijn er drie oplossingen:  
  1. Je kunt de plant in het late voorjaar een keer terugknippen. 
  2. Je kunt dit tuinmanstrucje toepassen: steek een riek schuin onder de wortels van de plant en druk de steel omlaag totdat je de wortels hoort knappen. Dit is een vorm van wortelsnoei waardoor de plant langzamer gaat groeien. 
  3. Je kunt de planten opbinden met tuintouw. Ik heb daar mijn eigen methode voor ontwikkeld. Je leest er meer over in mijn blog 'Hoe voorkom je dat je planten omvallen?'. 
Welke Hylotelephium je kiest, maakt eigenlijk niet zoveel uit. Het zijn stuk voor stuk prachtige planten. Ik heb zelf onderstaande soorten in mijn tuin staan.  

Hylotelephium 'Herbstfreude' 

Een 'golden oldie' want het is een van de oudste cultuurvormen. Een ouderwetse plant dus, maar wat mij betreft toch een blijvertje. De bloei van deze hemelsleutel begint heel lichtroze waarna de bloemen steeds donkerder van kleur worden tot ze uiteindelijk donkerrood zijn. Deze hemelsleutel wordt ongeveer 60 cm hoog. 

Hylotelephium 'Herbstfreude' kan na verloop van jaren enorme pollen vormen. Dat komt doordat blaadjes en stukjes die van de pant afvallen, gemakkelijk wortelen. Eigenlijk is het dan niet meer één plant maar zijn het er meerdere. 

Op onderstaande foto zie je Hylotelephium in combinatie met het Mexicaans vedergras (Stipa tenuissima 'Ponytails'. Ik vind het zelf een prachtige combinatie: de grote liggende bloemschermen van Hylotelephium met de fijne opgaande structuur van het siergras. Lees voordat je deze combinatie gaat aanplanten wel even mijn blog 'Mijn haat-liefde verhouding met Stipa tenuissima 'Ponytails'. Anders wordt je misschien onplezierig verrast. 

Te koop bij: tuinplant.nl 


Sedum telephium 'Herbstfreude', mooi in combinatie met Mexicaans vedergras (Stipa tenuissima 'Ponytails').
Hylotelephium 'Herbstfreude'. 

Hylotelephium 'Matrona'  

Misschien wel de mooiste van allemaal is Hylotelephium 'Matrona' met donkerrode stelen, grote lappen bronsgroen blad en grote lichtroze bloemschermen. Prachtig! Kan wel zo'n 80 centimeter hoog worden. 

Te koop bij: tuinplant.nl 

Hylotelephium 'Matrona' met grote lappen bronsgroen blad en lichtroze bloemen
Hylotelephium 'Matrona' 

Hylotelephium 'Munstead dark red' 

Donkerrood is ie niet (pas als hij uitgebloeid is). De bloei is, zoals je op de foto kunt zien, helderroze. Ik hou van deze kleur die goed opvalt in de border. Als je op zoek bent naar een compacte soort is dit een goede keuze. Hij wordt niet hoger dan ca. 40 centimeter. 

Hylotelephium 'Carl' blijft ook heel compact (ca. 35 cm) maar is iets minder uitgesproken van kleur. Bekijk 'Carl' op de website van tuinplant.nl. 


Hylotelephium 'Munstead dark red' 

Hylotelephium 'Purple emperor' 

Diep donkerrood blad en relatief kleine roze-rode bloemschermen. Deze soort wordt ongeveer 50 cm hoog. Het dieprode blad is van grote toegevoegde waarde in de border omdat het ook kleur geeft als de plant niet bloeit. Deze hemelsleutel zaait zichzelf uit maar de zaailingen zijn niet soortecht. Wil je soortechte planten, maak dan stekken. 

Een nadeel van 'Purple emperor' is dat hij vrij gemakkelijk uit elkaar valt. Ik heb hem op aanraden van het tuincentrum daarom vervangen door Hylotelephium 'Karfunkelstein' die ook roodbladig is. Eigenlijk heb ik daar spijt van. 'Karfunkelstein' blijft inderdaad beter overeind maar is niet zo mooi als 'Purple emperor' omdat het blad en de bloemen veel minder intens van kleur zijn. 

Te koop bij: tuinplant.nl 


Sedum telephium 'Purple Emperor'
Hylotelephium 'Purple Emperor' 

Hylotelephium spectabile 'Brilliant' 

Hylotelephium spectabile 'Brilliant' heeft grijsgroen blad en zachtroze bloemen. Wordt ca. 50 cm hoog. Niet lelijk, maar deze haalt het wat mij betreft niet bij de andere soorten hierboven. Gezegd wordt dat Hylotelephium spectabile de meeste vlinders aantrekt. Dat kan een overweging zijn om deze soort toch aan te planten. Er is ook een witbloeiende soort (Hylotelephium spectabile 'Stardust'). 

Te koop bij tuinplant.nl 


Sedum spectabile 'Brilliant'
Hylotelephium spectabile 'Brilliant' 

Ook interessant 


Vond je dit blog nuttig? Klik dan hier om jezelf gratis te abonneren.   

   

Tuinplant - Het grootste aanbod met meer dan 15.000 tuinplanten en bomen

Dit blog bevat affiliate links. In mijn privacy statement wordt uitgelegd wat dit betekent. 

Populaire posts

Zo krijg je meer bloemen in je agapanthus!

Mijn haat-liefde verhouding met Stipa tenuissima 'Ponytails'

Wie maken die zandhoopjes in je stoep of terras?

Helleborus: 10 vragen en antwoorden

30+ planten voor een tuin op droge grond

Piet Oudolf's droomplanten

De hoogtepunten van mijn tuinjaar

Een border met Piet Oudolf planten op droge grond

Alles wat je zou willen weten over lavendel

Waarom wil mijn Cosmos (cosmea) niet bloeien?