Kun je douche- en badwater gebruiken om je planten te gieten?



Per persoon verbruiken we in Nederland gemiddeld bijna 120 liter drinkwater per persoon per dag. Van dit water gebruiken we: 
  • Ca. 50% voor persoonlijke hygiëne (douchen, badderen, handen wassen, tandenpoetsen enz.);
  • Ca. 25% om het toilet door te spoelen;
  • Ca. 15% voor de wasmachine en vaatwasser;
  • Ca. 10% voor overig gebruik 
Slechts 2% van het drinkwater wordt daadwerkelijk gebruikt om te drinken of bij de bereiding van voedsel. Dit valt onder overig gebruik. Ook het water voor de tuin valt onder overig gebruik. Dat is in een normaal jaar minder dan 5% van het totale drinkwaterverbruik door particulieren, maar in droge zomers kan dit lokaal oplopen tot 15 à 20 procent van de dagelijkse vraag. 

In tijden van droogte vragen waterbedrijven ons om zuinig om te springen met water. Logisch, want de bron is niet oneindig.Veel tuiniers vragen zich af of je niet een deel van het gebruikte water (zoals douche- badwater) zou kunnen hergebruiken in de tuin. Ik zocht het voor je uit.  


Zwart water, grijs water en huishoudwater

Water dat je wegspoelt via het toilet noemen we zwart water. Het is donker van kleur en het bevat amoniak, ziekmakende bacterieën zoals E. Coli en Salmonella, resten van medicijnen die je slikt en microplastics. Het mag duidelijk zijn dat je dat niet in je tuin kunt gebruiken. Zwart water hoort in het riool thuis. 

Al het overige water dat we in huis wegspoelen is grijs water. Daaronder valt het afvalwater uit gootstenen, badkamers, wasmachines en vaatwassers. Door zeepresten en vuil krijgt dit water een grijze kleur. 

De term ‘grijs water’ wordt soms ook gebruikt voor water met lager kwaliteitsniveau dan drinkwater zoals regenwater. De waterbedrijven noemen dat ook wel ‘huishoudwater’. Huishoudwater is niet geschikt om te drinken, maar wel schoon genoeg voor allerlei andere toepassingen. 


Kun je douchewater gebruiken in de tuin? 

Op het internet valt op diverse plekken te lezen dat je douchewater gerust kunt gebruiken om je planten water te geven mits je biologisch afbreekbare douchegel en shampoo gebruikt. Dat klinkt logisch maar volgens Dr. Francis Meerburg (een deskundige op het gebied van biologie en milieutechniek, verbonden aan de Universiteit van Gent), is dit toch geen goed idee. 

De wetgeving is er duidelijk over: je bent (zowel in Nederland als in België) verplicht om grijs water af te voeren via het riool. Gebruik in de tuin is verboden en wordt gezien als illegale lozing van  ongezuiverd afvalwater. 

Dat heeft een goede reden. Douchewater bevat allerlei vervuilingen. Niet alleen het vuil dat op je lichaam zit maar ook resten van huidverzorgingsproducten, zonnecrème, cosmetica, haarverzorgingsproducten, (bacteriedodende) zeep, scrubs met microplastics enz. Het is niet goed om dat in de grond te laten lopen.

Zelfs als het enkel om zeepresten zou gaan, heeft de detergentwerking daarvan (het vetoplossend vermogen) zelfs jaren later nog een negatieve impact op de structuur van de grond. Dit is in de praktijk onderzocht in landen als Israël en Australië waar (vanwege extreme droogte) grijs water is ingezet voor irrigatie. 


Ander afvalwater

Ook het afvalwater uit de keuken (zoals afwaswater, water uit de vaatwasser of wasmachine en water om schoon te maken) kun je niet in de tuin gebruiken. De schoonmaakmiddelen die bij deze klussen gebruikt zijn, zijn nog veel agressiever dan douchegel of shampoo. Niet voor niks moet je je handen wassen als je vaatwasserblokjes of wasmachinezeep hebt aangeraakt.

De agressieve chemicaliën in deze schoonmaakproducten doden het bodemleven. Daarnaast is zeep heel basisch (rijk aan kalk) waardoor de zuurgrond van de grond ernstig verstoord raakt. Wasmiddelen bevatten bovendien natrium, fosfaten en bleekmiddelen die wortels van planten laten verbranden en uitdrogen. Vetten en chemische resten in het water maken dat de wortels geen water of voedingsstoffen kunnen opnemen. 


Welk water kun je wel hergebruiken? 

Als de boiler op zolder hangt, duurt het vaak even voor het water warm is. Dit water zou je in een emmer kunnen opvangen om je planten water te geven. Ook het water dat je gebruikt om bijvoorbeeld groenten te spoelen, kun je gebruiken in de tuin. Het zet niet echt veel zoden aan de dijk maar alle kleine beetjes helpen. Kookvocht is overigens niet geschikt, tenzij je zonder zout kookt. 

Het is overigens niet onmogelijk om grijs water te hergebruiken. Bijvoorbeeld om je toilet door te spoelen, de was te draaien of de tuin te sproeien. Daarvoor heb je dan wel een filtratiesysteem nodig dat de zeepresten en chemicaliën eruit filtert. Zo'n systeem kun je aansluiten op een (regen)watertank met pomp. Het systeem schakelt dan automatisch over op regenwater als het grijs water op is en op leidingwater als het regenwater op is.

Daar hangt natuurlijk wel een kostenplaatje aan. Zo'n €3.000 tot €6.000 voor de installatie exclusief eventuele aanpassingen aan de leidingen in bestaande woningen. Dit laatste kan flink in de papieren lopen omdat er het nodige hak- en breekwerk voor gedaan zal moeten worden. Wil je meer informatie hierover? Google dan eens op 'grijs water zuiveren'. 


Foto Amritanshu Sikdar op Unsplash


De Belgen zijn veel verder dan wij

In België ligt het drinkwater verbruik een stuk lager. Gemiddeld zo rond de 85 tot 90 liter per persoon per dag. Dat is dus zo'n 30 tot 35 liter minder dan wij Nederlanders gebruiken. 

Dat onze zuiderburen zoveel minder drinkwater gebruiken, heeft een duidelijke reden. In België (vooral in Vlaanderen) is het bij nieuwbouw en renovatie van woningen al jarenlang verplicht om een hemelwaterput voor de opvang van regenwater te installeren. 

Zo'n hemelwaterput is een groot (ondergronds) opslagreservoir, onder de tuin of de oprit, gemaakt van beton of kunststof. Het reservoir moet zo diep worden ingegraven dat het vorstvrij is. Aan de oppervlakte zie je alleen een mangatdeksel. 

Het reservoir heeft meestal een inhoud van 5.000 tot 10.000 liter (soms zelfs nog meer). De put wordt gevuld met het regenwater dat via de dakgoten van de woning wordt opgevangen. Een enkele keer worden ook de afwatergoten van een terras of oprit aangesloten op het systeem. 

Dit water wordt gebruikt om bijvoorbeeld het toilet door te spoelen, schoon te maken, de was te draaien, de auto te wassen en de tuin te sproeien. 


Conclusie 

Grijs water in je tuin gebruiken is geen goed idee. Op korte termijn ("iets is beter dan niets") zijn je planten er misschien mee geholpen, maar het is slecht voor de bodem en het bodemleven. Op lange termijn veroorzaakt het meer problemen dan het oplost. Zet dan maar liever nieuwe planten!  

Wil je je steentje bijdragen aan de waterbesparing? Vang dan zoveel mogelijk regenwater op en minimaliseer je watergebruik in huis. Bijvoorbeeld door kort te douchen en gebruik te maken van een waterbesparende douchekop. Op de website van je waterbedrijf vind je nog meer bespaartips. 

In de tuin kun je water besparen door goed te mulchen en te kiezen voor droogtebestendige planten die op een minimum aan water kunnen overleven. Die boerenhortensia die bij warm en droog weer dagelijks een gieter water moet krijgen, is niet meer van deze tijd (lees mijn blog over alternatieven voor de boerenhortensia als je op zoek bent naar een vervanger).


Bronnen:

Bewaar op Pinterest:


Ook interessant


 


Abonneren 

Vond je dit blog nuttig? Abonneer jezelf dan gratis op mijn nieuwsbrief. Je ontvangt dan een bericht wanneer er een nieuw blog is verschenen (1 of 2 keer per maand met een pauze in december). Je hoeft niet bang te zijn dat ik je ga spammen met reclame!

Dit blog bevat affiliate links. In mijn privacy statement wordt uitgelegd wat dit betekent.

Meest gelezen

Zo krijg je meer bloemen in je agapanthus!

Hoe gevaarlijk zijn hoornaars nou echt?

De klimaatkampioenen van mijn tuin

Guldenroede (Solidago), de onverwachte winnaar van een hete en droge zomer

30+ vaste planten voor volle zon en droge grond

10 planten die niet mogen ontbreken in een Piet Oudolf tuin

Een kleine tuin in de stijl van Piet Oudolf, kan dat?

Mijn haat-liefde verhouding met Stipa tenuissima 'Ponytails'

De mooiste vaste planten voor een tuin op zandgrond

Vijf planten die ik niet meer zou willen missen