Kan je tuin er in de winter ook goed uitzien?


Vaste planten zijn mijn passie. Ik vind het geweldig om te zien hoe zo'n plant in een paar maanden
tijd uitgroeit van niets tot soms wel twee meter hoog. Een tuin met vaste planten verandert constant, ziet er in elk seizoen weer anders uit. Maar in de wintermaanden vind ik het maar niks. 

Een treurig geheel van bruine en zwarte stelen. Zeker als de regen alles zwart en donker kleurt. Als ik dat zie, kan het voorjaar me niet vroeg genoeg beginnen....


Wintersilhouet 

Zou dat niet anders kunnen? In het boek 'Droomplanten, de nieuwe generatie tuinplanten' door Piet Oudolf en Henk Gerritsen las ik lovende woorden over planten die gracieus afsterven of een mooi wintersilhouet bieden. 

Oudolf leert ons dat wij met andere ogen moeten kijken naar de wintertuin. Volgens hem zijn er "genoeg planten die de hele winter of een groot deel daarvan fier overeind blijven en een interessante vorm houden, ook zonder rijp of sneeuw." 

Als planten met een mooi wintersilhouet noemt hij onder meer Agastache (dropplant), Echinacea purpurea (rode zonnehoed), Eupatorium (koninginnenkruid), Miscanthus (prachtriet), Pennisetum (lampenpoetsersgras), Phlomis, Perovskia (Russische salie) en Veronicastrum virginicum.

Lees ook mijn blogpost over het belang van structuurplanten voor de najaarstuin.


Het wintersilhouet van Eupatorium maculatum 'Atropurpureum'


Een tuin in verval heeft ook wel iets 

Ik ben een groot bewonderaar van het werk van Oudolf. Zijn plantenkeuze en kleurencombinaties vind ik fantastisch. Voor wat betreft de najaarstuin deel ik zijn mening ook helemaal. Zo'n tuin in verval heeft ook wel iets. 

Warme herfstkleuren en de laatste bloemen van het seizoen die oplichten tussen het bruin en zwart van het afstervende loof. Een sluier najaarsmist kan je tuin zomaar veranderen in een geheimzinnige en sprookjesachtige wereld. Daar kan ik echt van genieten maar dat geldt wat mij betreft niet voor de wintertuin.

De planten die ik hiervoor noemde staan allemaal in onze tuin, maar in januari is er van de wintersilhouetten meestal niet veel meer over. Zeker niet als het een keer flink gesneeuwd heeft. 
Het is waar dat de siergrassen hun vorm houden, maar half januari ligt de boel meestal plat. 

Inderdaad zien de zaaddoosjes van Phlomis Russeliana er nog steeds aardig uit maar het halfdode loof eronder, voegt weinig toe. 


Mist wist de achtergrond uit waardoor de wereld ineens veel kleiner lijkt. 


Het siergras Miscanthus Sinensis 'Gracillimus' in het najaar. 


Wintergroen, maar niet echt...  

Vorig jaar maakte ik op Tweede Kerstdag een wandeling door ons dorp en ik besloot om speciaal te letten op tuinen die er in deze periode nog min of meer aantrekkelijk uitzien. Ik heb ze niet gevonden.

Zelfs de tuinen met veel groenblijvende heesters zoals coniferen, hulst en rododendrons zien er op een of andere manier triest uit. Het groen wordt valer in de winter en ook het bleke winterzonnetje slaagt er niet in om de boel op te fleuren.


Berijpte aren van Penniseum alupecuroides 'Hameln'. 


Vogels eten de bessen van de Gelderse roos (Viburnum opulus) niet.


Winterwonderland, met een laagje rijp is elke tuin prachtig (foto is in 2007 gemaakt). 


Winterbloeiers 

Zijn er dan helemaal geen bloemen in de winter? Toch wel! Naast de Helleborus (kerstroos) en vroege bollen zoals sneeuwklokjes en crocussen zijn er ook heesters die in de winter bloeien. Over winterbloeiende heesters schreef ik het blog: 'Maak jezelf (en de bijen) blij met deze winterbloeiers'.


Conclusie 

Ik heb zelf besloten dat ik geen planten meer ga zetten omwille van het feit dat ze wintergroen zijn of een mooi wintersilhouet hebben. Voor de wintermaanden vul ik wel wat terraspotten met viooltjes en verder geniet ik van de vogeltjes in onze tuin. 

Ik heb geaccepteerd dat er in botanisch opzicht gewoon even niets te beleven valt. Des te meer geniet ik straks van het voorjaar. Het wachten is nu dus op de eerste bollen! 


Ook interessant 


Abonneren 

In je het leuk om te lezen over tuinen en tuinieren? Abonneer jezelf dan gratis op mijn nieuwsbrief. Je ontvangt dan een bericht wanneer er een nieuw blog is verschenen (1 of 2 keer per maand met een pauze in december). Je hoeft niet bang te zijn dat ik je ga spammen met reclame! 

Dit blog bevat affiliate links. In mijn privacy statement wordt uitgelegd wat dit betekent.

TuinTuin

Meest gelezen

Zo krijg je meer bloemen in je agapanthus!

Afbeelding
Geen plant waarover zoveel broodje aap verhalen de ronde doen als over de Agapanthus (Kaapse lelie). Een korte bloemlezing: Agapanthus moet je planten in een te kleine pot; Agapanthus moet je weinig water geven;  Agapanthus moet je niet bemesten;  Agapanthus moet je niet verpotten.  Dat is natuurlijk de droom van iedere tuinier: een plant die je totaal kunt verwaarlozen en die jou voor die abominabele behandeling beloont met een overdaad aan bloemen. Zoals ze ook op marktplaats zeggen: als het te mooi klinkt om waar te zijn, is het ook niet waar.  Agapanthus is beslist geen moeilijke plant maar hij heeft wél verzorging nodig. Wij besloten bovenstaande "wijze" raad dus onder onze zolen te lappen en werden daarvoor dit jaar beloond met maar liefst dertig bloemen per plant!  Hoe je een Agapanthus wél verzorgt  Hoe wij onze Agapanthus dan wel verzorgen? We hebben vorig jaar onze Agapanthus africanus, die te groot werd voor zijn pot, in tweeën gescheurd ...
Read more »

Hoe gaat Piet Oudolf om met kleur in zijn ontwerpen?

Afbeelding
  Traditionele tuinontwerpers zien kleur als de belangrijkste eigenschap van een plant. Bij het combineren van planten wordt vooral gekeken of de kleuren bij elkaar passen. Of ze harmoniëren of contrasteren en of ze elkaar versterken. Het  kleurenwiel  is daarbij een veelgebruikt hulpmiddel.  Natuurlijk is kleur belangrijk. Maar er zijn ook tuinontwerpers die de kleur van een plant niet doorslaggevend vinden. Eén van die ontwerpers is onze landgenoot Piet Oudolf. Zonder twijfel de meest invloedrijke tuinontwerper van dit moment. In zijn werkkamer zul je waarschijnlijk geen kleurenwiel aantreffen!   Kleur op de tweede plaats  Een vaste plant bloeit, als je geluk hebt, een week of zes. Dan is er kleur. De overige 46 weken van het jaar moet je het doen met de overige eigenschappen van die plant zoals de zaaddozen, het blad, de textuur, de vorm en het wintersilhouet van een plant.   Wil je langer plezier hebben van je tuin? Dan moet je je dus vooral daarin...
Read more »

Helleborus: 10 vragen en antwoorden

Afbeelding
Ik val er elk najaar weer voor en jij waarschijnlijk ook! Niets is verleidelijker dan een vaste plant die volop staat te bloeien terwijl de rest van je tuin dor en bruin is. Ik heb het dan natuurlijk over de Helleborus, een plant die in de winter bloeit met grote klokvormige bloemen boven glanzend wintergroen blad. Daar zou je toch een moord voor doen? Niet voor niets is de Helleborus Nederlands meest verkochte tuinplant.  De Helleborus is geen goedkope plant. Je telt in het tuincentrum al gauw vijftien Euro neer voor een mooi exemplaar. Zeldzame cultivars kosten een veelvoud daarvan. De reden is dat een Helleborus die uit zaad wordt opgekweekt, drie tot vijf jaar nodig heeft om goed te bloeien. De prachtige bloeiende plant die je in het tuincentrum koopt is dus al een aantal jaren oud.  Veel cultivars zijn hybriden die niet uit zaad gekweekt kunnen worden. Deze planten moeten vermenigvuldigd worden door middel van weefselkweek, een relatief duur en tijdrovend proces. Als je e...
Read more »

Mijn haat-liefde verhouding met Stipa tenuissima 'Ponytails'

Afbeelding
Stipa tenuissima 'Ponytails' kun je ook tegenkomen onder de naam Nassella tenuissima 'Ponytails'. Botanisten hebben de naam nog niet zo lang geleden veranderd van Stipa naar Nassella. De Nederlandse naam is Mexicaans vedergras. Het is een prachtig siergras met ragdun loof en strogele, op haar gelijkende zachte aren die op het minste zuchtje wind bewegen.  Eigenlijk ben ik dol op het Mexicaans vedergras. Veel siergrassen komen in het voorjaar maar langzaam op gang, maar dat geldt niet voor het Mexicaans vedergras. Het frisgroene loof begint al vroeg in het voorjaar te groeien. Als Molinia, Miscanthus, Panicum virgatum en Pennisetum en er zelfs nog niet over piekeren om in actie te komen, heeft Stipa tenuissima al een flinke pluk frisgroen loof. Het is bovendien een gras dat zich prachtig laat combineren met allerlei bloeiende planten.  Stipa tenuissima is op zijn best aan het einde van het voorjaar. De geelgroene kleur staat heel mooi bij de Salvia's die rond dezelf...
Read more »

10 planten die niet mogen ontbreken in een Piet Oudolf tuin

Afbeelding
Ik denk niet dat ik overdrijf als ik zeg dat Piet Oudolf de meest geliefde landschaps- en tuinontwerper van de afgelopen vijftig jaar is. Zijn geheim? De planten!  Oudolfs tuinen zijn uniek door hun beplanting die grotendeels bestaat uit vaste planten en siergrassen met een natuurlijke uitstraling. Het zijn tuinen die in alle seizoenen iets te bieden hebben. Zelfs in de winter !   Piet Oudolfs plantenlijst  Een wijd verbreid misverstand is dat er ergens een (geheime) plantenlijst bestaat waarmee je moeiteloos je eigen Oudolf tuin in elkaar knutselt. Als er al zo'n plantenlijst bestaat, dan zit die waarschijnlijk alleen in het hoofd van Oudolf.  Door tientallen jaren van onderzoek en experimenteren, heeft hij zo'n omvangrijke plantenkennis opgebouwd dat die zich niet zomaar laat vangen in een simpele lijst. Hoe het dan wel werkt? De omgeving is bij Oudolf altijd het uitgangspunt. Bij het ontwerpen van de New York Highline (een park op een verhoogde spoorlijn) liet hij...
Read more »

Waarom bloeien mijn narcissen niet meer? (8 oorzaken)

Afbeelding
De narcis wordt in het Nederlands ook wel paaslelie genoemd. Een naam uit lang vervlogen tijden toen de winter in Nederland nog iets voorstelde en de narcis inderdaad pas rond Pasen zijn opwachting maakte. Nu bloeien narcissen soms al in februari. Ik vind het niet erg, het voorjaar kan mij niet vroeg genoeg beginnen 😃. Als je in het najaar narcissen plant, weet je zeker dat je in het volgende voorjaar kunt genieten van de bloemen. De narcis heeft alles wat hij nodig heeft in z'n bol opgeslagen. Ik heb nog nooit meegemaakt dat ik het eerste jaar geen bloemen had.  Maar als de bollen al wat langer in je tuin staan, kan het gebeuren dat de bloei elk jaar minder wordt. Tot er alleen nog maar wat loof verschijnt. De Engelsen hebben hiervoor de term 'Daffodil blindness' bedacht. In onze tuin op "klapzand" gebeurde dit met vrijwel alle narcissen die we plantten. Tijd dus om eens uit te zoeken waardoor dit komt en hoe je het kunt voorkomen.  8 oorzaken waarom narcissen n...
Read more »

10 tips voor een prachtige border

Afbeelding
Iedere tuinier wil graag een border die kan wedijveren met de foto’s die je op intranet en in tuinboeken ziet. Maar hoe krijg je dat voor elkaar?  Is jouw border niet naar je zin? Dan kunnen onderstaande tips je helpen om te bepalen wat er mis is. Ga je komend seizoen zelf een border aanleggen? Dan helpen deze tips je om het mooiste resultaat te krijgen. Tip 1: Verbeter de bodem  Dit is misschien wel het allerbelangrijkste! Planten hebben voldoende voeding nodig en in een border staan veel planten dicht op elkaar. Zorg daarom dat je voor het planten flink wat organisch materiaal door de grond werkt en bemest je border regelmatig.  In mijn blog ' Bodem verbeteren: zo maak je van arme zandgrond goede tuinaarde ' lees je hoe wij dat aangepakt hebben. Zeker als je tuiniert op arme grond, mag je dit beslist niet vergeten. Tip 2: mulch de grond Mulchen zorgt ervoor dat de grond niet uitdroogt, het verbetert de bodemstructuur en bevordert het bodemleven (bacteriën, schi...
Read more »

Vaste planten combineren: 5 tips die écht werken!

Afbeelding
Bij het combineren van planten denkt iedereen als eerste aan kleur. Het is zeker waar dat kleur belangrijk is bij het ontwerpen van een border, maar vorm en structuur zijn misschien nog wel belangrijker.  Door je beplantingsplan in de eerste plaats te baseren op vorm en structuur, zul je ontdekken dat planten veel meer te bieden hebben dan kleur alleen. Dit betekent dat je ook rekening houdt met de vorm van de bloemen, de vorm en textuur van het blad en de vorm van de plant als geheel. Geen geringe opgave voor een amateur tuinontwerper! De kans dat het niet ineens goed gaat, is dan ook best groot.  Toen ik mijn " Piet Oudolf border " aanlegde was mijn eerste poging verre van geslaagd te noemen. Meestal maak ik geen foto's van mijn fiasco's. Ik word liever niet aan mijn fouten herinnerd, maar deze keer heb ik dat wel gedaan. Je ziet hem hieronder.  Eerste poging geen succes  Wat is er mis met deze border?  Het duurde even voordat ik in de gaten had wat er mis was...
Read more »

De klimaatkampioenen van mijn tuin

Afbeelding
Wat een miserabel tuinjaar was 2023! Regen, regen en nog eens regen. 2023 gaat, de bijbelse zondvloed niet meegerekend, de boeken in als het natste jaar ooit. Daar zat ik dan met mijn tuin vol droogteminnende planten... 😨. Voor het eerst zo lang we hier wonen, was ik blij met mijn superdoorlatende zandgrond. Daardoor bleef er gelukkig geen water staan in de borders.  De regen was niet het enige tuinleed in 2023. In het voorjaar bleef het langdurig koud waardoor planten slecht op gang kwamen. Toen het dan eindelijk wat warmer werd, stopte het met regenen. In juni en juli viel er geen druppel water. Doordat die droogteperiode precies in het groeiseizoen viel, bleven veel van mijn vaste planten een stuk kleiner dan normaal.  Je kunt dan het bijltje erbij neergooien en je heil zoeken in tegels en kunstgras, maar zo steken wij tuiniers niet elkaar. Een tuinjaar als dit zien wij als leermoment. Ik besloot daarom een lijstje te maken van de klimaatkampioenen in mijn tuin. Planten di...
Read more »

Een kleine tuin in de stijl van Piet Oudolf, kan dat?

Afbeelding
Een kenmerk van de tuinen van Piet Oudolf is dat ze wijds en uitgestrekt zijn. Grote open ruimtes met groepen vaste planten en siergrassen die vrij bewegen op de wind. Als je een fan bent van het werk van Piet Oudolf, is er natuurlijk niets mooiers dat zo'n tuin te reproduceren in je eigen achtertuin. Maar kan dat eigenlijk wel? De doorsnee Nederlandse achtertuin is vaak niet meer dan 10 meter diep en zo'n 7,5 meter breed. En dan mag je al niet mopperen.... Bij nieuwbouwwoningen zijn de tuinen vaak nog kleiner. Het mag duidelijk zijn dat je daarin niet de Salvia rivier van de 'Lurie Gardens' of de matrixbeplanting van 'Hauser & Wirth' gaat realiseren. Maar wat let je om je voor- en achtertuin vol te zetten met  Piet Oudolfs droomplanten ?  De vaste planten en siergrassen waarmee Oudolf werkt, passen in elke tuin. Hoe klein ook! Zo kan jouw kleine tuin toch grootse allure hebben. Een voordeel van Oudolfs planten is bovendien dat ze er het hele seizoen goed ui...
Read more »